بدون شک بیشتر محصولات جذاب و پر مخاطب حوزه نشر، از اصول و قاعده ای مشخص در طراحی خود بهره برده است که بعنوان قالب کلی (یونیفرم) یک محصول شناخته می شود. این اصول و قواعد قبل از شروع به اجرای پروژه توسط طراح ایده پردازی، تعیین و اجرا می شود. قالب کلی یک کتاب، مجله، کاتالوگ و … باعث ایجاد یکپارچگی و نظم میان تمامی عناصر از جمله متون و تصاویر می شود.

 

قالب کلی را می توان هم برای متن (صفحات داخلی) و  هم برای جلد طراحی و تعیین کرد. 

قالب کلی متن با توجه به موضوع و محتوا برای قسمت های ثابت و متغیر پروژه تعریف می شود، که با توجه به نیاز پروژه می تواند شامل قالب صفحات ورودی، سرفصل،بخش ها، محل قرارگیری سرصفحه، گرید متون و تصاویر، تعیین فونت و اندازه متن اصلی، تیتر، روتیتر، زیر تیتر، لید، سوتیتر، میان تیتر، پاورقی و غیره باشد.

برای طراحی قالب کلی جلد نیز مواردی نظیر نوع و محل قرارگیری عنوان اصلی و عنوان فرعی، محل و نوع قرارگیری تصویر یا تصاویر، رنگ، طرح، بافت و یا پترنی که در طرح مورد استفاده قرار می گیرد، نوع قرارگیری متون مختلف در روی جلد، عطف و پشت جلد یا لبه برگردان داخل جلد، محل قرارگیری لوگو انتشارات یا موارد دیگر مد نظر گرفته می شود.

 

طراحی قالب کلی؛‌  یک بار برای همیشه

می توان برای هویت بخشی و ایجاد یکپارچگی میان تولیدات یک انتشارات، موسسه، سازمان یا شرکت؛ قالب کلی (یونیفرم) مشخصی را تعیین کرد که هر مخاطبی بعد از مشاهده، براحتی رابطه میان آنها را درک کند.
همچنین می توان برای یک پروژه، برای مثال یک مجله، قالبی اصولی و زیبا را با توجه به ماهیت مجله و در نظر گرفتن تمام بخش ها و جزییات طراحی کرد که علاوه شماره فعلی، در شماره های دیگر نیز از آن استفاده کرد. این روند باعث افزایش سطح کیفی و شخصیت بخشیدن به پروژه می شود.

 

در صفحه‌آرایی کتاب، نکات زیادی باید رعایت شود، در زیر به چند مورد از آن‌ها اشاره می‌کنیم:

  • انتخاب فونت مناسب با توجه به موضوع کتاب
  • انتخاب اندازه فونت مناسب برای قسمت‌های مختلف کتاب مثل متن اصلی، توضیح شکل‌ها و جدول‌ها، نمایه، مراجع و غیره
  • انتخاب اندازه بلوک متن با توجه به موضوع کتاب
  • تصمیم‌گیری در مورد فاصله بین سطرها با توجه به اندازه بلوک متن
  • رعایت فاصله مناسب بین عناصر صفحه مانند فاصله بین عنوان بخش‌ها با متن‌های قبل و بعد از خود یا فاصله بین شکل‌ها و متن‌های قبل و بعد از خود
  • تصمیم‌گیری در مورد نوع و محل قرارگیری شکل‌ها و جدول‌ها
  • رعایت اندازه شکل‌ها نسبت به اندازه بلوک متن
  • تصمیم‌گیری در مورد ترتیب چیدمان قسمت‌های مختلف کتاب
  • چگونگی ظاهر شدن عنوان فصل‌ها، بخش‌ها، زیربخش‌ها و پاراگراف‌ها
  • تصمیم‌گیری در مورد چگونگی ظاهر شدن صفحه اول فصل‌ها
  • چگونگی چیدمان سربرگ‌ها
  • چگونگی ظاهر شدن شکل‌ها، جدول‌ها و نمودارها
  • چگونگی ظاهر شدن پانویس‌های فارسی و لاتین
  • چگونگی نمایه شدن کلمات خاص
  • چگونگی برخورد با اعداد و فرمول‌های ریاضی
  • چگونگی فرایند ارجاع به منابع
  • چگونگی تنظیم واژه‌نامه‌های فارسی و لاتین
  • و…

 

 

(قالب کلی یکبار طراحی می شود که می توان از آن در چندین پروژه بهره گرفته شود، از این رو کاملا مقرون بصرفه بوده و باعث افزایش سطح کیفی پروژه ها می شود.)