۷ آبان ۱۳۹۷

در خصوص طراحی سرفصل های کتاب، ملاک و معیار خاصی وجود ندارد جز این که شکل سرفصل ها می بایست با شکل صفحه های معمولی و موضوع آن، تناسب و هماهنگی داشته باشد. به طور مثال نقش اسلیمی به عنوان سرفصل کتابی مورد استفاده قرار می گیرد که موضوع آن به نوعی با فرهنگ اسلامی رابطه مستقیم داشته باشد.

همان طور که در طراحی قالب کلی(یونیفرم) ذکر شده است؛ شکل برخی از طرح های اسلیمی، دارای حرکت و جهت معینی می باشد و چشم را به جهت مشخصی هدایت می نماید. به طور مثال نوشته را در برابر آن قرار می دهیم که چشم را به سمت نوشته عنوان فصل هدایت نماید. در کتاب هایی که تعداد فصل ها نسبت به کل حجم کتاب، زیاد باشد، امکان دارد سر فصل ها نیز در صفحه های فرد و زوج نیز قرار داشته باشد و بعد از اتمام هر فصل، بلافاصله طرح سر فصل آورده شود.

نکاتی در خصوص صفحه آرایی سرفصل کتاب ها

بهتر است در سرفصل ها نیز، جمله ها و نوشته ها وارد سطح حاشیه هایی نگردند که با خطوطی منظم تعیین گشته اند. اما اگر طرح یا خط و نقش حاشیه ها را قطع نماید و تا برش صفحه ادامه پیدا کند، اشکالی ندارد. در طراحی سرفصل ها خلاقیت و نوآوری و شخیصت بصری کتاب، تنها با موضوع آن تناسب دارد، عوامل مهمی وجود دارند که لازم است به آن ها توجه شود.

طرح سرفصل کتاب معمولاً به نقش و نگار نیازی ندارد و نبایست به سادگی کتاب لطمه ای وارد کند. چنانچه در یک کتاب، یک صفحه کامل را به سرفصل اختصاص دهیم (باید روی برگه طرح سرفصل باشد و پشت آن سفید)، در صفحه بعد که آغاز مطلب فصل می باشد، لازم است تقریباً ۳/۱ بالای برگه را خالی گذاشته آنگاه مطلب را شروع کنیم و به هیچ وجه نبایست مطلب فصل، کاملاً از بالای برگه آغاز شود.

شایان توجه است که در صفحه های عادی کتاب و همچنین صفحه هایی از کتاب که سراسر آن یک تصویر و یا یک جدول باشد، لغات سرصفحه و شماره صفحه می بایست قرار داده شود ولی در صفحه های سرفصل و پشت آن که سفید می باشد، لازم نیست شماره برگه و کلمات مرتبط با سرصفحه و مواردی از این قبیل را قرار داد.

در بیشتر گرید های (خطوط راهنمای داخل کتاب) کتاب، حاشیه سفید برگه ها به طور دقیق معین می کنند تا صفحه آرا در زمان صفحه بندی، از شکل صفحه تصور صحیحی داشته باشد. به حاشیه سفید اطراف صفحه ها در اصطلاح « مارژین » گفته می شود که لغتی انگلیسی می باشد به معنای حاشیه و کناره.

چهار فاصله اطرف صفحه، یعنی همان فاصله سطح نوشته ها در هر برگه تا عطف و بالا و پهلو و پایین به یک اندازه نمی باشند و اندازه های استاندارد رایج به ترتیب به نسبت اعداد ۲ ، ۳ ، ۴ ، ۶ یا ۵/۱ ، ۲ ، ۳ ، ۴ است که از تناسب طلایی این نسبت ها به دست آمده است.

از آغاز انتشار کتاب به شیوه حروف چینی، این تناسب طلایی در حاشیه برگه های کتابهای لاتین به کار گرفته می شد اما در دهه های سابق با گسترش ارتباطات و تحولات هنری دنیا و ظهور مکتب های هنری سنت شکن مثل « دادئیسم » دیگر، در صفحه آرایی ضوابط و الزامی وجود ندارد که رعایت تناسب طلایی ضروری باشد. در صفحه آرایی کتاب مطابق با سلیقه ی صفحه آرا و ناشر و روحیه موضوع کتاب حاشیه ها نسبت به حالت طلایی تغییر پیدا می کنند.

عدم رعایت تناسب طلایی در حاشیه ها بهتر است طبق منطق کاربردی باشد. در هر صورت، بسیار کم پیش می آید که جهت کوچک نمودن فاصله سطح حروف از لبه مخالف عطف، از فاصله همین سطح تا عطف داشته باشیم و حدوداً همواره، فاصله سطح نوشته های کتاب تا عطف، لازم است از سه حاشیه دیگر کمتر باشد چرا که این فاصله از میان، چهار فاصله حاشیه های صفحه تنها فاصله ای می باشد که در دو برگه رو به روی هم کنار خودش تکرار می شود و همچنین از لحاظ حسی از آنجایی که دو صفحه رو به روی هم یک نمای بصری را ایجاد می کنند، توصیه می شود میان دو نیمه ی این نما، حداقل فاصله لازم وجود داشته باشد.

نکات خواندنی در مورد کاتالو... روش هایی برای طراحی یک بروش... نکاتی در خصوص طراحی کتابهای... طراحی جلد کتاب

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

14 − 5 =