طراحی و صفحه آرایی کتاب بعنوان مرحله ای پر اهمیت در تولید کتاب محسوب می شود. اگر صفحه آرایی اصولی و حرفه ای انجام شود، باعث زیبایی و جذابیتی می شود که به مخاطب برای مطالعه کتاب انگیزش بیشتری می دهد. در صفحه بندی کتاب سامان بخشیدن به عناصر باید به نحوی باشد که بیننده را از طریق اطلاعاتی که در صفحه جای داده است، هدایت کند و جهت دهد. عناصر طراحی، حروف و گرافیک باید به شیوه ای نظم یابند که مطالب صفحه به آسانی قابل خواندن باشد و خواننده را به پیگیری مطالب ارائه شده ترغیب کند. معمولا طراح از برخی شیوه های خاص استفاده میکند تا عناصر درون صفحه را انتظام بخشد.

مطمئناً بهره گیری از طراح و صفحه آرای با تجربه و حرفه ای باعث جذب هرچه بیشتر مخاطبان و در نتیجه فروش بیشتر کتاب نیز خواهد شد.

طراحی و صفحه آرایی کتاب بطور کامل شامل سه بخش طراحی قالب کلی، صفحه آرایی و طراحی جلد می باشد،

  • قالب کلی (یونیفرم): این بخش شامل طراحی و تعیین نوع قرارگیری متون و تصاویر، نوع فونت ها، شکل و نحوه ی قرار گیری تیترها و میان تیترها، سوتیترها، شکل ظاهری صفحات ابتدایی و سرفصل ها، سر صفحه ها و موارد متعدد دیگر می باشد که می توان گفت بخش اصلی یک طراحی خوب را در بر می گیرد.
  • صفحه آرایی: در این بخش طراح و صفحه آرا در اصطلاح به آراستن و چیدمان صفحه می پردازد. در حالت پایه اگر برای کتاب قالب کلی طراحی نشده باشد صفحه آرا طبق نظر خود شکل ظاهری، نوع و اندازه فونت، نوع چیدمان متون، تصاویر و … را تعیین و اقدام به صفحه آرایی می کند، در حالت حرفه ای اگر برای کتاب قالب کلی طراحی شده باشد صفحه آرا طبق مواردی که از قبل طراحی و تعیین شده است، صفحه بندی کتاب را انجام می دهد.
  • طراحی جلد: جلد بعنوان اولین عنصر بصری برای ارتباط با مخاطب از اهمیت بسزایی برخوردار است. طراحی جلد حرفه ای و مرتبط با موضوع کتاب باعث جذب بیشتر مخاطبان می شود. در طراحی جلد به مواردی نظیر ترکیب بندی متون و تصاویر، رنگ بندی، طراحی تصاویر و طر های خلاقانه، محل قرار گیری لوگو ها و عناصر تصویری دیگر، طراحی عطف و … توجه می شود.

رنگ در طراحی و صفحه آرایی کتاب
از موارد مهّم دیگر در صفحه آرایی کتاب، رنگبندی صفحات داخلی است؛ کتاب را می توان با توجه به نوع و یا برحسب نیاز و سلیقه، تک رنگ، دو رنگ و یا چهار رنگ طراحی و صفحه آرایی کرد.
طراحی و صفحه آرایی کتاب بصورت دو رنگ، باعث ایجاد شخصیت و زیبایی بصری در کتاب شما می شود. همچنین به دلیل استفاده دو رنگ چاپی، باعث کاهش هزینه ها در چاپ افست می شود. برای چاپ این نوع کتابها می توانید از رنگ های ساختگی (ترکیبی) استفاده کنید؛ بطور مثال می توانید از دو رنگ مشکی و نارنجی به صورت دو رنگ چاپ استفاده کنید، حتی می توانید به جای مشکی از رنگ های ساختگی دیگر مثل قهوه ای تیره ، آبی تیره و … نیز استفاده کنید. صفحه آرایی کتاب های دورنگ به دلیل نوع رنگ بندی و تنظیم متون و تصاویر نیاز به صرف دقت و زمان بیشتری دارد، از این رو هزینه این نوع خدمات بیشتر از خدمات دیگر است.
در مواردی می توانید، صفحات ابتدای کتاب را برای جذابیت بیشتر دو رنگ یا رنگی و بقیه صفحات را تک رنگ (سیاه و سفید) طراحی و صفحه آرایی کنید.

نرم افزار طراحی و صفحه آرایی کتاب
صفحه آرایی کتاب با نرم افزارهای مختلفی انجام می شود؛ نرم افزار ورد (word) بعنوان نرم افزاری متداول در کشور که بیشتر برای تایپ طراحی شده است، مورد استفاده قرار می گیرد، به دلیل امکانات اولیه و محدودی که این نرم افزار دارد نمی تواند نیازهای طراح و صفحه آرا را برای یک صفحه بندی حرفه ای و خلاقانه تأمین کند. از این رو باید از نرم افزاری استفاده شود که امکانات مناسبی برای صفحه آرایی داشته باشد. زمانی که صحبت از صفحه آرایی حرفه ای می شود در دنیا هیچ نرم افزاری نمی تواند جایگزین نرم افزار تخصصی و قوی نشر و صفحه آرایی مانند ایندیزاین شود. ایندیزاین صرفا برای صفحه آرایی و نشر طراحی و تولید شده است و امکانات زیاد و ویژه ای را برای صفحه آرایی حرفه ای در اختیار طراح و صفحه آرا قرار می دهد.
در مجموعه نشرآنلاین نیز، در جهت افزایش کیفیت خدمات از نرم افزار ایندیزاین برای طراحی و صفحه آرایی کتاب بهره گرفته می شود.

تولید مجموعه‌ای از متون و تصاویر که مخاطب را برای درک اطلاعات سردرگم کند یا رغبتی در او ایجاد نکند، صفحه‌آرایی محسوب نمی شود. 

دسته بندی کتاب ها
بطور معمول کتاب ها را از نظر موضوعی و گروه سنی تقسیم بندی می کنند. کتاب ها از نظر دسته بندی موضوعی به بخش های شعر، داستانی، عمومی و تخصصی، آموزشی و کمک آموزشی، واژه نامه و دایره المعارف تقسیم می شوند، همچنین دسته بندی کتاب ها از نظر گروه سنی به دو گروه کودک و نوجوان و بزرگسال تقسیم بندی می گردند. در بخش کودک و نوجوان تقسیم بندی دیگری نیز وجود دارد، که کتاب ها را بر اساس سن مخاطب در گروه های الف/ب/ج/د/هـ قرار داده می شوند.

قطع کتاب
در جهت استفاده آسان تر یا متناسب با نیاز و کاربرد کتاب، برای کتاب ها قطع های مختلفی در نظر گرفته شده است. رایج ترین قطع کتاب وزیری می باشد که در موضوعات و کاربردهای مختلف از آن استفاده می شود. بعد از وزیری؛ رقعی و جیبی بعنوان دیگر قطع های رایج شناخته می شوند که همانند وزیری در موضوعات مختلف از این ابعاد بهره گرفته می شود. از قطع خشتی بطور معمول برای کتاب های کودکان و از قطع رحلی بیشتر برای کتاب های نفیس و هنری استفاده می شود. (برای آشنایی با قطع های استاندارد کتاب به این صفحه مراجعه نمایید)

 

تعرفه طراحی و صفحه آرایی کتاب